Kosten bij aankoop van een woning in België: waar moet je rekening mee houden?

Een woning kopen kost meer dan alleen de overeengekomen aankoopprijs. Boven op de prijs komen onder meer belastingen, notariskosten en mogelijk kosten voor je hypothecaire lening. Hoeveel je precies betaalt, hangt af van de ligging van de woning, of het om een bestaande of nieuwe woning gaat en of je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

In dit artikel lees je welke kosten je bij de aankoop van een woning in België kunt verwachten en waarmee je rekening houdt bij het bepalen van je budget.

De aankoopprijs en het voorschot

De aankoopprijs is het bedrag dat je met de verkoper overeenkomt. Bij het ondertekenen van de verkoopovereenkomst wordt vaak een voorschot betaald. Dat bedraagt in de praktijk geregeld 5 à 10% van de prijs, maar het percentage ligt niet wettelijk vast en kan verschillen.

Het voorschot is geen extra kost: het wordt verrekend met de aankoopprijs. Zorg wel dat de afspraken over het bedrag, de betaling en de voorwaarden duidelijk in de overeenkomst staan. Laat die overeenkomst bij voorkeur nalezen door je notaris voordat je tekent.

Registratiebelasting of btw

Een van de belangrijkste bijkomende kosten is de belasting op de aankoop. Welke belasting je betaalt, hangt onder meer af van het type woning en het gewest waar die ligt.

Bestaande woning

Bij de aankoop van een bestaande woning betaal je doorgaans verkooprecht, ook wel registratiebelasting genoemd. De tarieven en mogelijke verminderingen verschillen tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Er kunnen verlaagde tarieven of vrijstellingen gelden, bijvoorbeeld voor wie de woning als enige en eigen woning zal gebruiken. Daar zijn voorwaarden aan verbonden, zoals regels rond bewoning, eigendom en termijnen.

De toepasselijke regels kunnen veranderen. Controleer daarom vóór je een bod uitbrengt welke regeling geldt voor jouw situatie en de ligging van de woning. Een notaris kan ook nagaan of je aan de voorwaarden voor een verminderd tarief voldoet.

Nieuwbouwwoning

Bij een nieuwbouwwoning kan btw verschuldigd zijn, meestal op de constructiewaarde. Voor de grond kan een ander belastingstelsel gelden, afhankelijk van de verkoop en de concrete situatie. Soms wordt dus btw betaald op zowel de woning als de grond; in andere gevallen gelden verschillende belastingen voor beide delen.

Vraag de verkoper of projectontwikkelaar om een duidelijke opsplitsing van de prijs en laat controleren welke belastingen van toepassing zijn. De prijs die in een advertentie vermeld staat, geeft niet altijd een volledig beeld van het totale bedrag.

Notariskosten

Voor de aankoopakte betaal je een notaris. De notariskosten bestaan niet alleen uit het ereloon van de notaris. Ze omvatten ook administratieve kosten, opzoekingen en bedragen die de notaris aan overheden of andere instanties betaalt.

Het ereloon wordt volgens wettelijke regels berekend. De overige kosten hangen onder meer af van het dossier en de nodige opzoekingen. Vraag je notaris om vooraf een kostenraming te maken. Zo zie je welk deel bestaat uit ereloon en administratie, en welk deel uit belastingen.

Kosten voor je hypothecaire lening

Financier je de aankoop met een hypothecaire lening, dan komen er mogelijk extra kosten bij. Denk aan:

• het ereloon en de aktekosten voor de krediet- of hypotheekakte;
• belastingen en inschrijvingskosten voor de hypotheek;
• een dossierkost bij de bank;
• de kosten voor een schatting van de woning, als de bank die vraagt;
• eventuele kosten voor een hypothecair mandaat.

De bank kan ook vragen om bepaalde verzekeringen af te sluiten, zoals een schuldsaldoverzekering of een brandverzekering. Die premies zijn niet altijd eenmalige aankoopkosten, maar ze kunnen wel een belangrijke invloed hebben op je maandelijkse budget. Vergelijk de totale kosten van verschillende kredietvoorstellen en kijk verder dan alleen de rentevoet.

Andere kosten om in te calculeren

Naast de belastingen, notaris en lening kunnen er nog andere uitgaven zijn, zoals:

• een bouwkundige keuring of bijkomend technisch onderzoek;
• kosten voor een architect, landmeter of expert;
• kosten voor een verhuis en eventuele tijdelijke opslag;
• aansluitings- of overnamekosten voor nutsvoorzieningen;
• werken of renovaties die je meteen na de aankoop wilt uitvoeren;
• gemeenschappelijke kosten bij een appartement, zoals een bijdrage aan het reservefonds.

Controleer bij een appartement ook de notulen van de algemene vergadering, de financiële situatie van de mede-eigendom en geplande werken. Een lage aankoopprijs kan samengaan met aanzienlijke toekomstige kosten.

Hoe bereken je het totale aankoopbudget?

Maak vóór je een bod uitbrengt een overzicht van de volledige investering. Tel de aankoopprijs op bij de toepasselijke aankoopbelasting, de notariskosten en de kosten van je lening. Voeg daar een reserve aan toe voor eventuele werken, verhuis en onverwachte uitgaven.

De precieze kosten hangen af van je persoonlijke situatie en de woning. Gebruik daarom een officiële simulator of vraag een gedetailleerde raming aan je notaris en bank. Zo weet je hoeveel eigen middelen je nodig hebt en vermijd je onaangename verrassingen tijdens het aankoopproces.

Samengevat

Bij de aankoop van een woning betaal je mogelijk meer dan de prijs die op de advertentie staat. Vooral de aankoopbelasting, de notariskosten en de kosten van een hypothecaire lening kunnen doorwegen. Omdat de regels verschillen per gewest en geregeld wijzigen, is het verstandig om je totale aankoopbudget vooraf te laten berekenen door een notaris en kredietverstrekker.

 

6 Tips om Onverwachte Kosten bij de Aankoop van een Woning te Vermijden in België

1. Voorzie naast de aankoopprijs ook budget voor aankoopkosten.
2. De registratierechten verschillen per gewest en situatie.
3. Bij nieuwbouw betaal je vaak btw in plaats van registratierechten.
4. Reken op notariskosten en aktekosten.
5. Een hypothecaire lening brengt extra kosten mee, zoals dossier- en hypotheekrechten.
6. Vraag vooraf een volledige kostenraming aan je notaris.

Voorzie naast de aankoopprijs ook budget voor aankoopkosten.

Houd bij de aankoop van een woning niet alleen rekening met de aankoopprijs. Voorzie ook een apart budget voor bijkomende kosten, zoals de registratiebelasting of btw, notariskosten en eventuele kosten voor je hypothecaire lening. Het exacte bedrag hangt af van de woning, de ligging en je persoonlijke situatie. Vraag daarom vooraf een raming aan je notaris en bank, zodat je weet hoeveel eigen middelen je nodig hebt.

De registratierechten verschillen per gewest en situatie.

De registratierechten, ook wel verkooprechten genoemd, verschillen naargelang het gewest waar de woning ligt en je persoonlijke situatie. Zo kunnen er andere tarieven of verminderingen gelden als je de woning zelf gaat bewonen of aan bepaalde voorwaarden voldoet. Informeer daarom vóór je een bod uitbrengt bij je notaris welke regeling op jouw aankoop van toepassing is en hoeveel je precies moet voorzien.

Bij nieuwbouw betaal je vaak btw in plaats van registratierechten.

Bij de aankoop van een nieuwbouwwoning betaal je vaak btw in plaats van registratierechten, al hangt de precieze regeling af van de woning en de verkoop. Soms geldt btw alleen op de constructie en betaal je voor de grond registratierechten; in andere gevallen kan ook de grond onder het btw-stelsel vallen. Vraag daarom vóór je een bod uitbrengt een duidelijke opsplitsing van de prijs en laat je notaris bevestigen welke belastingen voor jouw aankoop gelden.

Reken op notariskosten en aktekosten.

Hou bij je budget niet alleen rekening met de aankoopprijs, maar ook met de notariskosten en aktekosten. Die omvatten onder meer het ereloon van de notaris, administratieve kosten en uitgaven voor opzoekingen en formaliteiten. Koop je met een hypothecaire lening, dan kunnen er ook kosten zijn voor de kredietakte en de inschrijving van de hypotheek. Vraag je notaris vooraf om een gedetailleerde raming, zodat je weet welk bedrag je boven op de aankoopprijs moet voorzien.

Een hypothecaire lening brengt extra kosten mee, zoals dossier- en hypotheekrechten.

Een hypothecaire lening brengt extra kosten met zich mee boven op je maandelijkse afbetalingen. Denk aan de dossierkosten van de bank en de kosten voor het vestigen en inschrijven van de hypotheek, waaronder hypotheekrechten en notariskosten. Vraag je bank en notaris vooraf om een volledig kostenoverzicht, zodat je deze uitgaven kunt meenemen in je budget voor de aankoop van je woning.

Vraag vooraf een volledige kostenraming aan je notaris.

Vraag vóór je een bod uitbrengt aan je notaris om een volledige raming van de aankoopkosten. Zo krijg je een duidelijk overzicht van onder meer de belastingen, notariskosten en eventuele kosten voor je hypothecaire lening. De totale som hangt af van je persoonlijke situatie, het type woning en het gewest waarin die ligt. Met een raming vooraf weet je hoeveel eigen middelen je nodig hebt en kom je niet voor onaangename verrassingen te staan.